Filografi Nedir, Nasıl Yapılır? (Tüm Detaylar)

Filografi el sanatı, tasarlanmış olan bir motifin ya da desenin ahşap bir malzeme üstüne çivilerin çakılması ve aralarında iplik ya da tellerin geçirilmesiyle gerçekleştirilen bir el sanatıdır. Farklı renkteki ipler ile farklı motif ve desenler ortaya çıkarılabilir. Yapının meşakkatli ve zor olması nedeniyle yok olmaya yüz tutmuş el sanatlarından biridir. Filografi, farklı örgü teknikleri ile yapılabilir. Farklı örgü teknikleri kullanılarak hat yazıları, amblemler, çiçekler, asimetrik ya da simetrik desenler filografi ile yapılabilir.

Filografinin Tarihçesi

Doğuş yeri Orta Doğu olan el sanatı, diğer sanatlarda olduğu gibi çevre ülkelere yayılmış ve dünya çapında bilinen bir sanat olmuştur. Ortaya tam olarak nasıl çıktığı kesin şekilde bilinmese de Osmanlı Devleti’nde birçok kişi tarafından yapılan bir el sanatıdır olduğu bilinmektedir.  Filografi Osmanlı Devleti’nde el sanatları ustaları tarafından yapıldığı gibi zihinsel ve psikolojik rahatsızlıkları bulunan kişiler için tedavi amaçlı da kullanılırdı.

Filografi Nasıl Yapılır?

Filografi yapılışı ilk olarak yapılacak desene karar vererilerek başlar. Karar verilen desen bir kağıdın üzerine şablon olarak çıkarılır. Desenin yapılacağı ahşap pano istenilen arka plan rengine uygun olarak kumaşla kaplanır. Kumaşla kaplanmış olan 12 mm’lik tahta plakaya desen aktarılır. Seçilen tahta plaka sunta ya da kavak olabilir. Sunta sayanıklılığı ile tercih edilse de bazı sanatçılar tarafından ağır bulunarak kullanılmaz. Kavak, suntaya oranla daha hafiftir ancak daha dayanıksız olduğundan çivilerin çakılması sırasında yamulmalar yaşanabilir. Bu nedenle hafifiliği sebebiyle kavak kullanacakların çivi çakarken daha dikkatli olmaları gerekir. Seçilen tahtanın kumaşla kaplanması sonrasında desen ortalanarak plakanın üzerine konur. Desendeki çizgiler baz alınarak tahtaya çiviler çakılır. Tüm kenarlar çiviler ile yapıldıktan sonra desen bulunan kağıt yırtılır. Çiviler isteğe bağlı şekilde farklı renklerde alınabileceği gibi sonradan da boyanabilir. Sonrasındaki adımda çiviler arasında seçilen renkte tel veya iple örme işlemi yapılır. Filografi sanatında el becerisi gerektiren ve en zor olan aşama çivilerin arasına iplerin örülmesi aşamasıdır. Örme işlemine ilk olarak desenin hasır olarak isimlendirilen kısmının örülmesiyle başlanır. Daha sonraki aşamada ise karşılıklı çiviler arasında değil desene uygun şekilde çapraz çiviler arasında örme işlemi yapılır. Görsel olarak etkileyici sonuçlar bu aşamada elde edilir. Örme işleminde diğer bir önemli nokta ise ip veya telin çivilerin üstüne çıkmamasıdır. Eğer bu konuya dikkat edilmez ve ipler çivilerin üstüne çıkarsa şekilde bozulmalar yaşanacaktır.

Filografi Sanatında Hangi Malzemeler Kullanılıyor?

filografi malzemeleri

filografi malzemeleri

Filografide kullanılan malzemelerin başında çivi gelmektedir. Filografi sanatının en önemli malzemesi olan çivi, yapılan çalışmanın güzelliğini ve düzgün şekilde yapılmasını etkileyen temel unsurdur. Filografi sanatında genel olarak 2 farklı tür çivi kullanılmaktadır. Bu türlerden ilki sandık çivisi olarak bilinen geniş başlı bir çivi türüdür. Yapılan çalışma çok zor ise tel sarma işlemini kolaylaştıran bu çivi türü tercih edilmelidir ancak bu çiviyi kullanmanın bazı dezavantajları bulunmaktadır. Baş kısmı her ne kadar geniş olsa da genellikle pürüzlü bir yapıya sahiptir. Bu durum da çalışmanızı yakından inceleyen kişilerin tabloda oluşan bu pürüzleri görmesine neden olabilir. İkinci dezavantaj olarak ise çivileri çakma esnasında üst üste gelme durumunda yaşanmaktadır.

Filografi sanatında kullanılan ikinci tür çivi ise filografi çivisidir. Filografi sanatı için özel olarak tasarlanmış bu çivi düzgün ve pürüzsüz bir şekle sahiptir ancak bu çivinin baş kısmı sandık çivisindeki gibi geniş olmadığı için tel sarma işleminde sıkıntılar yaşayabilirsiniz. Ayrıca filografi çivisi her yerde satılmamakla beraber sandık çivisi ile kıyaslandığında daha pahalıdır. Genellikle belirli bir düzeyin üzerinde deneyim kazanan ustaların kullandığı bu çivi ile çalışmalarınızda daha estetik bir görüntü elde edebilirsiniz.

Filogragi için gerekeli malzemeler:

  • 8 mm ile 12 mm kalınlık arasında sunta.
  • Küçük boy kargaburun.
  • Küçük boy yan keski.
  • Ağızı düz ve boyu küçük olan tornavidalar.
  • İğne teli örerken kullanılan orta boy çuvaldız.
  • Telleri düzeltmek için kullanılan 1,60 mm biz.
  • Çalışmanıza göre 0.30 mm veya 0.35 mm’lik bobinaj telleri. Renklerini çalışmanıza uygun olarak seçebilirsiniz.
  • Sprey boya. En fazla tercih edilen renkler altın ve gümüş yaldızıdır.
  • Çivilerin alt kısmına kadar uzanacak uzunlukta fırça.
  • Çalışmanıza uygun olan kadife, pelüş ya da ipek kumaş parçalar.
  • Kumaş parçalarını suntaya sabitlemek için kullanılan zımba makinesi.
  • Çalıştığınız pano üzerindeki tozları almak için toz alma fırçası.
  • Panoya çivileri çakmak için kullanılan çekiç. 200 gramlık bir çekiç işinizi görecektir.
  • Ölçümleri düzgün yapmak için metre.
  • Çalışmanızda kullanacağınız kumaşlara gerekli boyutları vermek için makas.
  • Son olarak ise çiziminizi panoya yapıştırmak için koli bandı.

Filografi Sanatı Malzemelerini Nerede Bulabilirim?

Filografi sanatı malzemeleri satış noktası olarak tek bir noktayı söylemek mümkün değildir. Yaptığınız çalışmanın büyüklüğüne ve inceliğine göre malzemelerinizi kırtasiyelerden, tuhafiyelerden, yapı marketlerden, el işi satan dükkanlardan bulabilirsiniz. İstanbul’da yaşayıp uygun fiyatlara filografi sanatı malzemesi satın almak isteyen kişiler ise Eminönü-Mahmutpaşa çarşısını ziyaret edebilirler. Ayrıca filografi malzemelerini filografi sanatıyla ilgilenen sanat atölyelerinden de satın alabilirsiniz ancak bu tarz atölyelerden satın alacağınız malzemelerin fiyatı diğer yerler ile kıyaslandığı zaman daha pahalı olarak göze çarpmaktadır.

Filografi Yaparak Para Kazanılır Mı?

Filografi ile ek gelir kazanmak mümkündür. Evde ek iş yapmak isteyenler için harika bir alternatif olabilir. Evde boş vakitlerinizi iyi değerlendirmek ve kazanç sağlamak istiyorsanız kendi el emeğinizle filografi yaparak ek gelir elde edebilirsiniz. Yaklaşık 200-300 lira gibi az bir sermaye ile evde filografi yapmaya başlayabilirsiniz. Birkaç demeden sonra el becerinizi geliştirerek güzel ürünler ortaya çıkarabilir, ortaya çıkan ürünü satarak da kazanç sağlayabilirsiniz. Genel olarak filografiler 500 TL ile 1000 TL arasında alıcı bulmaktadır. Motifin zorluğu ve uğraştırıcılığına göre bu fiyat daha da artabilir. Satılan ürünün %80’den fazlası el emeğiniz olacağından elde ettiğiniz kazanç da tamamen size kalacaktır. Ayda bir iki tane satış yaparak iyi paralar kazanabilirsiniz.

Filografi Eğitimini Nereden Alabilirsiniz?

Filografi eğitimlerini belediye tarafından verilen eğitimler kapsamında ya da özel kuruluşlar tarafından düzenlenen eğitimler kapsamında alabilirsiniz. Özellikle İstanbul çerçevesinde İSMEK hayat boyu öğrenme sloganı ile birlikte İstanbul genelinde 100’den fazla eğitim merkezinde bu eğitimi isteyen kişilere vermektedir. İSMEK tarafından verilen bu eğitim toplamda 120 saat sürmektedir. Kurs kapsamında malzemeleri tanıma, filografi teknikleri ve ürün çeşitleri öğretilmektedir. Kurstan başarılı olan kişilere sertifika verilip el sanatları sektöründe turistik hediyelik eşya yapımında üretim yapan atölyelerde çalışma imkanı sunulmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı onaylı bu kurs sayesinde evde oturan ev hanımları küçük de olsa kendilerine ek gelir imkanı yaratabilir. Bunun dışında bulunduğunuz bölgede yer alan Halk Eğitim Merkezlerine müracaat ederek filografi kursu verilip verilmediği hakkında bilgi alabilirsiniz. Üniversite düzeyinde güzel sanatlar fakültesinde verilmeyen bu eğitim ayrıca atölye eğitimi olarak özel kuruluşlar tarafından verilmektedir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir